Kair świętuje mosty kultury: inspirujące wystąpienia i międzynarodowe wyróżnienia

W dynamicznej atmosferze kulturalnej, odzwierciedlającej energię Kairu i jego historyczną rolę jako mostu między cywilizacjami, Brytyjski Uniwersytet w Egipcie był gospodarzem międzynarodowego sympozjum wysokiego szczebla zatytułowanego „Kultura i literatura… most współpracy między narodami”, które odbyło się w poniedziałek, 6 kwietnia 2026 roku. Wydarzenie zgromadziło wybitne grono naukowców, myślicieli i twórców z Egiptu oraz z całego świata.

Sympozjum, otwarte przez prof. dr Shadię Fahim, dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych, podkreśliło rolę instytucji akademickich w promowaniu dialogu kulturowego i otwartości w obliczu narastających globalnych wyzwań, które wymagają jednoczącego dyskursu humanistycznego. W swoim wystąpieniu inauguracyjnym zaznaczyła, że kultura nie jest luksusem wiedzy, lecz koniecznością ludzką, zdolną przekraczać granice polityczne i językowe oraz budować mosty wzajemnego zrozumienia między narodami.

Podkreśliła również, że literatura, jako zwierciadło sumienia narodów, odgrywała historycznie kluczową rolę w przekazywaniu doświadczeń i aspiracji społeczeństw, przywołując wielkie postacie światowej kultury, takie jak William Shakespeare, Lew Tołstoj i Anton Czechow, jako ponadczasowe wzorce kształtujące ludzką świadomość.

W sympozjum wzięli udział prof. dr Hassan Ragab, dyrektor Centrum Studiów Chińskich na Brytyjskim Uniwersytecie w Egipcie, oraz dr Dyaa Helmy El-Feky, przewodniczący Arabskiej Unii Szkoleniowej przy Radzie Arabskiej Jedności Gospodarczej. Stowarzyszenie Narodów Świata reprezentowali poetka Margarita Al, prezydent Światowej Organizacji Pisarzy i przewodnicząca Rady Literackiej Stowarzyszenia Narodów Świata, a także dr Ashraf Aboul-Yazid, wiceprezydent organizacji ds. mediów i sekretarz generalny Kongresu Dziennikarzy Afrykańskich.

Wystąpienie prof. Hassana Ragaba koncentrowało się na centralnej roli języka jako narzędzia zbliżenia cywilizacyjnego. Zauważył on, że nauka języków otwiera nowe horyzonty intelektualne i kulturowe, pomaga przełamywać stereotypy oraz wzmacnia wzajemny szacunek między narodami.

Z kolei dr Dyaa Helmy El-Feky przedstawił kompleksową wizję roli kultury w kształtowaniu człowieka, podkreślając, że prawdziwa inwestycja zaczyna się od rozwoju umysłu i ducha, a nie od struktur materialnych. Wyjaśnił, że literatura, poezja, teatr i przekład są skutecznymi narzędziami kształtowania świadomości i wzmacniania tożsamości ludzkiej, odwołując się do twórczości takich autorów jak Naguib Mahfouz, Gibran Khalil Gibran i Victor Hugo.

Na poziomie międzynarodowym sympozjum zyskało dodatkowy wymiar dzięki udziałowi poetki Margarity Al, prezydent Światowej Organizacji Pisarzy, która podkreśliła, że kultura i literatura stanowią formę „miękkiej siły”, zdolnej osiągać to, czego nie potrafi polityka. Zaznaczyła, że współczesny świat pilnie potrzebuje dyskursu kulturowego opartego na zaufaniu i wzajemnym zrozumieniu.

Ogłosiła również ważną inicjatywę – „Dekadę Języków Narodów Świata” (2026–2035), proponując, aby rok 2026 poświęcić językowi rosyjskiemu, a rok 2027 językowi arabskiemu, w ramach działań na rzecz promowania różnorodności językowej i ochrony światowego dziedzictwa kulturowego.

Ponadto zaprezentowała wspólny projekt kulturalny Rosja–Egipt, obejmujący publikację dwujęzycznej antologii zatytułowanej „Jesteśmy ludźmi jednej planety” oraz porównawcze studium naukowe „Dwa języki… jedna dusza”. Inicjatywa ta stanowi bezprecedensową próbę analizy literatur rosyjskiej i arabskiej jako równoległych i równorzędnych systemów kulturowych na przestrzeni dziejów.

W tym samym kontekście dr Ashraf Aboul-Yazid, wiceprezydent organizacji, podzielił się swoim bogatym doświadczeniem w dziedzinie przekładu i dialogu międzykulturowego, podkreślając, że tłumaczenie nie jest jedynie przeniesieniem językowym, lecz twórczym odtworzeniem tekstu w nowym kontekście kulturowym. Zwrócił również uwagę na swoją pracę z literaturą tatarską, zwłaszcza twórczością poety Abdullaha Tukaya, którą przełożył na język arabski, uznając takie inicjatywy za prawdziwe mosty między kulturami.

W dalszej części wystąpienia odniósł się również do projektu „Antologii Jedwabnego Szlaku”, który zgromadził setki poetów z różnych kontynentów, podkreślając, że kolejny etap przyniesie publikację wielojęzycznych antologii, ze szczególnym uwzględnieniem literatury dziecięcej jako fundamentu kształtowania świadomości przyszłych pokoleń.

Wydarzenia nie ograniczały się jedynie do rozważań teoretycznych; ogłoszono także kompleksowy plan działania mający na celu realizację inicjatywy „Dekady Języków Narodów Świata” w Egipcie, we współpracy z instytucjami akademickimi i mediami. Plan ten obejmuje organizację międzynarodowych konferencji, uruchomienie projektów wydawniczych i translatorskich oraz uhonorowanie wybitnych twórców światowej kultury.

Podczas sympozjum ogłoszono również rozpoczęcie projektu kulturalnego „Rosja–Egipt” oraz publikację jego pierwszych książek. Ponadto uhonorowano kilku członków Światowej Organizacji Pisarzy, wręczając nagrody za ich wkład w rozwój literatury światowej. Otwarto także nabór nowych członków w ramach poszerzania sieci międzynarodowej współpracy kulturalnej.

W ramach międzynarodowego sympozjum „Kultura i literatura… most współpracy między narodami”, które odbyło się na Brytyjskim Uniwersytecie w Egipcie, scena kulturalna przekształciła się w wyjątkowy moment humanistycznego święta, odzwierciedlającego wartości uznania i szacunku dla postaci intelektualnych i twórczych, które przyczyniły się do umacniania dialogu międzykulturowego. Ceremonię uhonorowań poprowadził dr Dyaa Helmy El-Feky, przewodniczący Arabskiej Unii Szkoleniowej, który wręczył uczestnikom pamiątkowe tarcze — gest podkreślający, że kultura rozwija się dzięki docenianiu jej pionierów. Tarcze te nosiły emblemat Arabskiej Unii Szkoleniowej oraz Rady Arabskiej Jedności Gospodarczej.

Wśród uhonorowanych na czoło wysunęła się prof. dr Shadia Fahim, dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych, która otrzymała wzruszający hołd za swoją wybitną drogę akademicką i kulturalną. Dr El-Feky podkreślił, że jej wkład w rozwój myśli i twórczości wykracza poza ramy funkcji administracyjnej, stanowiąc trwałą misję budowania świadomości i kształtowania pokoleń zdolnych do pielęgnowania wartości wiedzy i lojalności. Zaznaczył, że jej rola nie ograniczała się do nauczania, lecz obejmowała również kształtowanie systemu wartości moralnych i intelektualnych wśród studentów, czyniąc ich żywym przedłużeniem jej misji kulturowej. Uhonorowanie to było więc wyrazem wdzięczności całego pokolenia jej uczniów, którzy widzą w niej wzór oddania i doskonałości.

Uhonorowano także poetkę Margaritę Al, prezes Światowej Organizacji Pisarzy, w sposób naznaczony głębokim uznaniem literackim i humanistycznym. Dr El-Feky określił ją jako „człowieka w randze poety”, wskazując na wyjątkową harmonię między jej duchem twórczym a czystością człowieczeństwa. Podkreślił, że jej twórczość poetycka wykracza poza estetykę, budząc wartości humanistyczne w świecie naznaczonym rosnącym niepokojem. Jej wiersze — jak zaznaczył — nie są jedynie tekstami, lecz mostami łączącymi serca, wzywającymi do miłości i tolerancji oraz przywracającymi człowiekowi wiarę w siebie i innych. Zauważył również, że jej poezja łączy prostotę z głębią oraz spontaniczność z siłą oddziaływania, tworząc emocjonalny rezonans, który porusza wewnętrzną ciszę i przekształca ją w energię nadziei i pokoju.

W sferze uznania akademickiego profesor dr Hassan Ragab, dyrektor Centrum Studiów Chińskich, został uhonorowany w uznaniu jego wieloletniego wkładu naukowego w rozwój kultury i wiedzy. Wyróżnienie podkreśliło jego rolę w wykorzystywaniu języka jako pomostu między narodami oraz jego nieustanne wysiłki na rzecz promowania dialogu cywilizacyjnego bez poszukiwania rozgłosu — co stanowi ucieleśnienie prawdziwej pokory uczonego. Zaznaczono, że jego działalność akademicka przyczynia się do budowania wspólnych przestrzeni kulturowych oraz wzmacnia znaczenie dialogu międzykulturowego jako konieczności, a nie wyboru.

Również dr Ashraf Aboul-Yazid został uhonorowany, zdobywając szerokie uznanie za swoją różnorodną i bogatą karierę twórczą. Został opisany jako poeta, myśliciel i wybitny tłumacz, który poświęcił swoje życie kulturze jako środkowi zbliżenia między ludźmi. Wyróżnienie podkreśliło jego wyjątkowy wkład w literaturę podróżniczą, w której odnowił klasyczny arabski gatunek we współczesnej perspektywie, przekształcając go w narzędzie do poznawania „innego” i budowania mostów porozumienia. Zwrócono również uwagę na jego szeroką obecność międzynarodową oraz uznanie w wielu krajach, co odzwierciedla jego wpływ międzykulturowy. Wyróżnienie odnotowało także jego obecną funkcję Sekretarza Generalnego Kongresu Dziennikarzy Afrykańskich, po ośmioletniej kadencji jako prezydent Azjatyckiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, jako kontynuację jego misji wspierania dialogu kulturowego na poziomie kontynentalnym.

W geście odzwierciedlającym ducha wymiany i wzajemnego uznania poetka Margarita Al uhonorowała dr Dyaa Helmy’ego El-Feky’ego, wręczając mu medal Światowej Organizacji Pisarzy w uznaniu jego wkładu naukowego i literackiego. Ten moment podkreślił, że prawdziwa kultura opiera się na wzajemnym uznaniu między jej czołowymi przedstawicielami. Medal przyznawany przez Światową Organizację Pisarzy jest specjalnym wyróżnieniem za wybitny wkład w rozwój literatury światowej.

Dr Ashraf Aboul-Yazid ogłosił również przyznanie członkostwa w organizacji profesor dr Shadii Fahim, profesorowi dr Hassanowi Ragabowi oraz dr Dyaa Helmy’emu El-Feky’emu, co stanowi kolejny krok w rozszerzaniu zakresu międzynarodowej współpracy kulturalnej.

Wydarzenie obejmowało także istotny moment inauguracji „Dekady Języków Narodów Świata”, rozpoczynającej się od ogłoszenia roku 2026 Rokiem Języka Rosyjskiego, a roku 2027 Rokiem Języka Arabskiego. Inicjatywa ta odzwierciedla zaawansowaną świadomość znaczenia różnorodności językowej w budowaniu mostów komunikacji międzyludzkiej. Okazja zbiegła się z publikacją nowego tomu poezji Margarity Al w językach arabskim i angielskim w Kairze, przetłumaczonego przez dr Ashrafa Aboul-Yazida, w ramach serii „Silk Road Creativity”, która w tym roku obchodzi swoje dziesięciolecie.

W równoległym kontekście uczestnicy wymieniali się egzemplarzami swoich publikacji z uniwersytetem oraz publicznością, co odzwierciedlało ducha dzielenia się kulturą. Margarita Al, dr Dyaa Helmy oraz dr Ashraf Aboul-Yazid zaprezentowali wybrane swoje prace, wzmacniając rolę książki jako podstawowego narzędzia wymiany intelektualnej.

Sympozjum miało wyraźnie międzynarodowy charakter, odbywało się w trzech językach — arabskim, angielskim i rosyjskim — i zgromadziło liczne grono naukowców oraz studentów, którzy aktywnie uczestniczyli w końcowych dyskusjach i brali udział w pamiątkowych zdjęciach grupowych, w atmosferze odzwierciedlającej żywotność i dynamikę sceny kulturalnej.

Wydarzenia wykraczały poza samo sympozjum, obejmując kolację roboczą, która zgromadziła przedstawicieli Zgromadzenia Narodów Świata oraz administrację uczelni, gdzie kontynuowano rozmowy o przyszłej współpracy. Następnego dnia delegacja Światowej Organizacji Pisarzy odwiedziła Rosyjski Dom w Kairze, gdzie została przyjęta przez dr Sherifa Gada, dyrektora ds. działalności kulturalnej oraz prezesa Stowarzyszenia Absolwentów Rosyjskich Uniwersytetów. Spotkanie obejmowało bogatą wymianę kulturalną, w tym prezentację zbioru wielojęzycznych publikacji literackich i intelektualnych, odzwierciedlając głębię relacji kulturowych między obiema stronami.

Wydarzenia zakończyły się wyraźnym porozumieniem w sprawie uruchomienia programów współpracy w dziedzinie tłumaczeń i publikacji, co ma zapewnić ciągłość tego impulsu kulturowego i przekształcić go z jednorazowego wydarzenia w trwały projekt. Inicjatywa ta ma na celu wzmocnienie roli kultury jako formy miękkiej siły zdolnej do budowania bardziej zrozumiałego i zintegrowanego świata. Podkreślono również, że kultura, dzięki swoim wartościom humanistycznym, pozostaje najskuteczniejszym środkiem wspierania tolerancji i wzajemnego zrozumienia, a literatura nadal będzie głosem i żywą pamięcią narodów — zdolną do przezwyciężania kryzysów i kształtowania wspólnej przyszłości opartej na dialogu i różnorodności.

W ten sposób Kair ponownie potwierdził swoją rolę jako globalna platforma dialogu kulturowego, gdzie różnorodne głosy spotykają się nie po to, by się ścierać, lecz by się uzupełniać — niosąc jasne przesłanie: mimo różnorodności języków ludzkość zawsze mówi jednym językiem — językiem kultury.